Welke boom & boomsoort te kiezen voor je tuin ?

Gepost op 12/04/2014
Geschreven door Wouter Crucke
Categorie├źn: Bomenadvies Groeiplaats Wouter's opinie on topics

De juiste boom selecteren is één van de meest belangrijke beslissingen die een tuineigenaar maakt wanneer hij overgaat tot het inrichten van een nieuwe tuin of het vervangen van een boom die verloren dreigt te gaan of is gegaan als gevolg van schade of ziekte. Omdat de meeste bomen het potentieel hebben om de mensen die ze planten te overleven, is de impact van deze beslissing er één die de rest van uw dagen behoorlijk kan beïnvloeden. Kies de juiste boom uit voor de locatie die je voor ogen hebt, en beide ‘levens’ zullen hiervan kunnen profiteren.

De meest gestelde vraag aan mij is dan ook : "Welke soort boom denk je dat ik zou moeten planten?"

Voordat deze vraag beantwoord kan worden, moeten een aantal factoren van naderbij worden bekeken. Ik geef een paar voorbeelden:

Waarom wordt de boom geplant? Wilt u de boom voor schaduw, fruit of seizoensgebonden kleur, of moet de boom fungeren als een windscherm ? Misschien meer dan één reden?Waar en hoe groot is de beschikbare ruimte waar de boom moet komen ? Maw, leent de plaats zich voor een grote, middelgrote of kleine boom? Zijn er bovengrondse of ondergrondse kabels in de buurt? Heb je ruimte nodig om trottoirs, terrassen, opritten of overwegen vrijuit te laten functioneren? Zijn er andere bomen in het gebied? Zijn er belemmeringen voor de toekomstige groei van de wortels, zoals de bouw van een nieuw huis ?Hoe staat het met de bodemgesteldheid? Is de bodem diep, vruchtbaar en goed gedraineerd, of is het ondiep, verdicht, en onvruchtbaar? Welke types grond bestaan er en vooral, met dewelke krijgt uw boom of bomen te maken?Welk type onderhoud bent u bereid te bieden? Heeft u de tijd om geregeld water aan de boom te geven, hem te bemesten, te snoeien en de pas geplante boom in het oog te houden tot alles in orde is, of moet u op hulp vertrouwen voor het onderhoud van uw tuin of boom?

Het vragen en beantwoorden van deze en andere vragen voordat u een boom wil planten zal u helpen om de juiste boom voor de juiste plaats te kiezen.

 

De functies van bomen

Bomen maken onze omgeving aangenamer. Goed geplaatst en verzorgd, verhogen bomen de waarde van ons huis of ons vastgoed. Een grote schaduwrijke boom zorgt voor verkoeling in de zomer en, mits goed geplaatst, kan deze koeling de kosten van bijvoorbeeld uw airconditioning binnenshuis verlagen.

Een sierboom biedt prachtige bloemen, bladeren, schors, of fruit. Groenblijvende met dichte, aanhoudende bladeren kunnen worden gebruikt om een windscherm of een afsluiting in de tuin te creëren.

Een boom die zijn bladeren in de herfst verliest geeft de zon ruimte om een huis in de winter te verwarmen. Een boom of struik die vruchten produceert, zorgt voor voedsel voor de eigenaar en helpt ook om vogels en andere dieren aan te trekken in het landschap rond uw huis. Diezelfde vruchten kunnen ook voor overlast zorgen als de noten bvb op uw wagen vallen die op uw oprit staat. Straatbomen verminderen dan weer de schittering van bestrating, filteren schadelijke stoffen en voegen kostbare zuurstof toe aan de lucht die we inademen. Deze bomen verbeteren ook de totale uitstraling en de kwaliteit van het leven in een stad of wijk.

 

Vorm en grootte van bomen

Een basisprincipe van de moderne architectuur is "vorm volgt functie". Dit is een goede regel om te onthouden bij het kiezen van een boom. Het selecteren van de juiste vorm om de gewenste functie te vullen (wat je wilt dat de boom doet) kan de onderhoudskosten aanzienlijk verminderen en leidt ook tot een verhoging van de waarde van de boom in het landschap.

Bij het maken van een keuze in verband met de vorm, moet je vooral overwegen wat de grootte van de volgroeide boom zal bedragen. Bomen groeien in verschillende maten en vormen én grootte, verlies dat laatste vooral niet uit het oog.

Ze kunnen variëren in hoogte van enkele tot enkele tientallen meters. Selecteer een vorm en grootte die bij de beplanting en de ruimte past. Er zijn letterlijk duizenden boomsoorten en dus zeker eentje te vinden die bij u past.

Afhankelijk van de beperkingen van uw tuin, kunt u kiezen uit honderden combinaties van vorm en grootte. U kunt een klein-wijdvertakte boom kiezen op een locatie met bovengrondse nutsleidingen (elektriciteitskabels bijvoorbeeld).

U kunt een smalle, zuilvormige vorm kiezen die fungeert als afsluiting tussen twee gebouwen of als scherm tegen de ijkijk van de buren . U kunt er ook voor kiezen om grote vaasvormige bomen te planten om een prieel op een oprit of straat in de stad te creëren. U kunt zelfs tot de conclusie komen dat uw tuin gewoon niet genoeg ruimte voor een boom heeft, van welke soort dan ook.

 

Plant voorwaarden

Het selecteren van een boom die goed zal gedijen in een bepaalde set van omstandigheden is de sleutel tot overleving op lange termijn van de boom. Het volgende is een lijst van de belangrijkste plaatselijke omstandigheden om te overwegen voordat u een boom wil gaan planten:

Type grondbodemgesteldheidblootstelling aan zon en windmenselijke activiteit (auto's, … )rioleringen en nutsleidingenruimtelijke beperkingen

 

Bodemgesteldheid

De hoeveelheid en de kwaliteit van de bodem die aanwezig is in uw tuin kan het het succes van het planten van nieuwe bomen danig beperken. In stedelijke gebieden is de bovengrond vaak verstoord, ondiep, verdicht, en onderhevig aan uitdroging. Onder deze omstandigheden, zullen bomen continu onder stress staan. Voor soorten die niet in staat om zijn dit soort van omstandigheden te ondergaan & weerstaan, is goed onderhoud specifiek gericht op het verbeteren en of controleren van deze omstandigheden noodzakelijk om voldoende groei en overleving van de boom te garanderen.

Veel boomverzorgers zullen, voor een kleine vergoeding, bodemmonsters van uw tuin nemen om de grond te testen op vruchtbaarheid, zoutgehalte, pH (alkaliteit of zuurgraad). Of u vraagt zo'n test aan bij de bodemkundige dienst. De tests zullen worden geretourneerd met aanbevelingen en manieren om de slechte bodemgesteldheid met meststoffen en bodemverbeteraars (zand, compost of mest) te verbeteren en het zal u ook helpen om bij uw plaatselijke kwekerij of tuincentrum te rade te gaan en boomsoorten te kopen die het goed zullen doen in de bodem die aanwezig is op uw grond.

 

Blootstelling

De hoeveelheid zonlicht die beschikbaar is zal de boomkeuze voor een bepaalde locatie gaan beïnvloeden. De meeste houtige planten hebben volle zon voor een goede groei en bloembloei immers nodig. Sommigen doen het goed in lichte schaduw, maar enkele boomsoorten presteren beter in dichte schaduw.

Blootstelling aan wind is ook een aandachtspunt. Wind kan uitdroging van de bodem veroorzaken, waardoor droogte en schade aan de takken en bladeren tijdens hevige wind of een storm kan optreden. Dit kan bijdragen tot het uiteindelijke ontwortelen van nieuw geplante bomen die nog niet de kans hebben gehad om voldoende sterke wortels te ontwikkelen. Speciaal onderhoud, zoals het ondersteunen met palen van de boom of het vaker water geven, kan nodig zijn om jonge bomen te laten overleven op winderige locaties.

 

Menselijke Activiteit

Dit aspect van de boomkeuze wordt vaak over het hoofd gezien. De realiteit is dat de top zes oorzaken van het sterven van een boom het gevolg zijn van dingen die mensen doen:

  1. bodemverdichting
  2. onvoldoende water
  3. overbewatering
  4. vandalisme
  5. het planten van de verkeerde boom
  6. en de nummer één oorzaak: het verkeerd planten (lees: te diep planten) van de boom.

Deze 6 zaken zorgen voor meer boomsterfe dan alle insecten en ziekte-gerelateerde oorzaken bij boom.

 

Riolering

Boomwortels hebben zuurstof nodig om zich te ontwikkelen en te groeien. Slechte drainage kan de beschikbare zuurstof naar de wortels belemmeeren en uiteindelijk zorgen voor het sterven van een boom. Voor het planten raden we aan wat testgaten van 30 cm breed en 30 cm diep te graven op de plaatsen die u overweegt of in aanmerking te komen voor het planten van bomen.

Vul de gaten met water en kijk hoe lang het duurt voordat het water is verdwenen. Als er meer dan 6 uur is verstreken, kunt u een probleem met de drainage hebben.Als dat zo is, vraag dan uw lokale tuincentrum of tuinier voor aanbevelingen om het probleem aan te pakken of kies een andere locatie.

 

Ruimtelijke beperkingen

Bovengrondse of ondergrondse nutsvoorzieningen, bestrating, gebouwen, andere bomen, zichtbaarheid. Veel verschillende factoren kunnen de beschikbare ruimte om de boom aan te planten beperken. Zorg ervoor dat er voldoende groeiruimte is voor de boom die u wilt planten, zowel boven als onder de grond.

 

Problemen met ongedierte

Insecten en ziekte-organismen hebben onmiskenbaar een invloed op bijna elke boom. Elke boom heeft zijn specifieke plagen, en de ernst varieert van de soort en de omgeving. Deze plagen kunnen al dan niet levensbedreigend zijn voor de boom. Voor zover het mogelijk is kies je best voor bomen die resistent zijn tegen ongedierte om zo geen problemen voor je bomen en tuin in het algemeen tot stand te brengen.

Kiezen

Persoonlijke voorkeuren spelen een belangrijke rol in het selectieproces van welke boom je uiteindelijk voor jouw locatie zal kiezen. Nu dat je huiswerk is gedaan, heb je een beter zicht over wat de mogelijkheden zijn en kan je je keuze gaan bepalen.Zorg ervoor dat je alle informatie die je hebt verzameld over de je 'tuin conditie' ook gaat gebruiken en in evenwicht weet te brengen met de esthetische beslissingen en persoonlijke voorkeuren.

Vergeet niet dat de mooie foto van die boom die je hebt gezien in dat tijdschrift,boek of website hoogstwaarschijnlijk werd genomen van een gezond exemplaar dat zich in de juiste omstandigheden heeft kunnen ontwikkelen én zeker ook werd genomen in ideale (weers)omstandigheden.

 

Heb jij al fouten gemaakt bij het bepalen van het soort boom dat je wou?Als je kon herbeginnen, wat zou je anders aanpakken? Of misschien wou je net bomen planten, heb ik je van gedachten doen veranderen?

Laat het mij weten door hieronder te reageren.

Tot gauw,

Wouter Crucke, Bomenarchitect.

Lees meer over:


Reacties op dit artikel

Ik zou een groene nemen.

Gepost op 13 juli 2017 door Erik

Beste,
wij hebben een grote tuin, zuidoost, dus in de zomer bloedheet. Momenteel staat er geen enkele boom. We zouden graag 1boom willen planten om ons wat schaduw te geven. Tips?
Mvg,
Danielle

Gepost op 09 november 2014 door Danielle Vranckx

Reageer op dit artikel

(wordt niet weergegeven op de website)


Artikel is geschreven door: Wouter Crucke

Zaakvoerder, gecertificeerd European Treeworker, Bomenarchitect én opiniemaker. Als bomenarchitect zorgt Wouter Crucke ervoor dat bomen goed terecht komen. Hij is de rechterhand van studiebureaus of (landschaps)architecten en de drijvende kracht achter het innovatief karakter van Vartago.

Wouter Crucke