De 10 grootste misverstanden over het verzorgen van bomen

Gepost op 18/04/2014
Geschreven door Wouter Crucke

Moet je je bomen snoeien in de lente? Hoe diep moet je nu eigenlijk meststoffen aanbrengen om de wortels van je boom te kunnen bereiken? Van welke soorten moet je de toppen inkorten om te vermijden dat ze op je huis vallen? De meeste eigenaars van een huis koesteren de bomen op hun eigendom maar weten in feite maar weinig af van het onderhoud ervan. Het meeste van wat je gehoord hebt over het onderhoud van bomen is in feite niet correct, en gebaseerd op mythen en verkeerde veronderstellingen. Hier volgt een top tien van mythen van het onderhoud van bomen.

Mythe 1 : Wanneer je een boom plant, moet je hem goed vastzetten met hoge palen en diep genoeg in de grond zetten om er zeker van te zijn ie niet uitwaait, dat hij een stabiel wortelsysteem en een sterke stronk kunnen groeien.

Alhoewel het nodig is om een boom vast te zetten bij de aanplant (of eigenlijk verplanting), is het zo dat bomen die minder goed vastgezet worden, de neiging hebben een beter ontwikkeld wortelsysteem en ook een betere stamontwikkeling te hebben. Als je beweegruimte toelaat zal dit bijdragen tot een betere groei van de wortels en de stam. Het ergste gevolg van het aanbrengen van een steun met boomband (die meestal te smal en te dun is) is dat de stam beschadigd raakt door de draden en de verbindingen waarmee je de boom gaat stutten. Het bindmateriaal moet zeker na een jaar of twee verwijderd worden om te vermijden dat het de boom ringvormig gaat afsnoeren (het zogenaamde ‘girdling’) of, in erge gevallen, ontschorsen.

Mythe 2 : Bij nieuw geplante bomen moet je rond de stam een wikkel aanbrengen om te vermijden dat zonnebrand optreedt en insecten de boom kunnen binnen dringen.

Studies naar de meeste materialen waarmee bomen omwikkeld worden tonen aan dat ze de extreme fluctuaties in de temperatuur op de stam niet kunnen voorkomen. Sommige studies zeggen zelfs dat ze extreme temperaturen alleen nog maar erger maken. Ook is aangetoond dat deze materialen evenmin van nut zijn om de boom tegen insecten te beschermen. Het is zelfs zo dat sommig insecten er net dol op zijn om er zich onder te gaan nestelen. Er is wel een nieuw soort witte wikkel op de markt die antibacterieel is en omwille van de witte kleur, toch de signifancte temperatuursverschillen op de stam, zou afzwakken.

Mythe 3 : Bomen moeten stevig gesnoeid worden wanneer ze geplant worden om zo het verlies aan wortels te compenseren.

De ontwikkeling van bomen is net gebaat door ze niet te gaan snoeien. De top snoeien kan de hoeveelheid water die via de bladeren verdampt weliswaar reduceren, maar toch heeft de boom net nood aan een volle kruin om het zo noodzakelijke voedsel en de hormonen die nodig zijn bij de groei van de wortels te stimuleren. De boom zal een langer, meer uitgebreid wortelsysteem ontwikkelen als hij een volle kroon heeft. Beperk dan ook het snoeien bij het planten van een nieuwe boom tot het structurele onderhoud en het verwijderen van beschadigde takken.

Mythe 4 : Wanneer je een tak van een boom afsnijdt, moet de finale zaagsnede dicht bij de stam gebeuren om zo de genezing van de boom te bevorderen.

Een eerste bemerking: bomen ‘genezen’ niet in de zin zoals wonden bij mensen genezen. Ons lichaam kan weefsels regenereren op een manier die de verwijderde weefsels tot op een zekere hoogte herstellen. Wonden die we terugvinden bij bomen zorgen voor wondhout in de buurt van de beschadigde oppervlakte. Wanneer je de kraag rond de wond gaat verwijderen, zorg je alleen maar voor een grotere wond. Ook is het meer dan waarschijnlijk dat je gezond weefsel gaat verwijderen. Er treedt dan heel wat schade in de boom op.

Mythe 5 : Wonden met een omvang van meer dan 7 cm in diameter als gevolg van het snoeien moeten met een wondhelend middel of wondzalf ingesmeerd worden.

Research toont net aan dat deze middelen het verval niet tegen gaan, het binnendringen van insecten niet kunnen beletten en er ook niet kunnen voor zorgen dat de wond sneller geneest. Integendeel, het is zo dat de meeste van deze middelen het genezen net gaan vertragen. Ze gaan schimmels zelfs in de hand werken. Een juiste snoeiwonde achterlaten is van veel groter belang om de gevolgen van het snoeien in te perken.

Mythe 6 : het gevaar op omwaaien van je bomen kan je inperken door de bomen in te korten of te kandelaren.

Het snoeien van deze bomen kan het potentieële gevaar in het begin misschien inperken, maar het is waarschijnlijk dat ze in de toekomst net meer gevaar gaan opleveren. Het snoeien stimuleert net de groei van twijgen tussen de plekken waar je gesnoeid hebt. De groei van tal van snel groeiende scheuten leidt tot takken met zwakke verbindingen. Ook zal het verval zich verspreiden tussen de stompen en de takken die werden afgetopt. In een periode van twee tot vijf jaar na het aftoppen, zal de boom zijn oorspronkelijke hoogte terug hebben, maar hij zal “gevaarlijker” zijn dan in de periode voor het snoeien. Nog een argument is dat het aftoppen de boom lelijker maakt. Alternatieven voor het aftoppen zijn het uitdunnen, bekabelen of het verwijderen van de boom en het vervangen door meer geschikte soorten voor die plaats.

Mythe 7 : Als je bepaalde soorten vroeg in de lente snoeit, dan zullen ze ‘bloeden’, wat zorgt voor stress bij de boom en gezondheidsproblemen veroorzaakt.

Het is waar dat sommige bomen zoals esdoorn, berk en haagbeuk (ABC bomen: acer, betula en carpinus) meer sap verliezen wanneer ze vroeg in de lente gesnoeid worden. Dit bloeden beschadigt de boom niet en het verlies van het sap heeft geen verdere gevolgen. Tenminste, zolang je snoeit volgens de regels van de kunst. Idealiter kies je wel voor de periode waarin ze niet bloeden: juli, augustus en september. Op een paar uitzonderingen na, kan je de meeste routine snoeiwerken op gelijk welk moment van het jaar doen. Het slechtst moment is wanneer de boom in de herfst zijn bladeren net heeft verloren of in de lente, bij het opkomen van blad en bloesem.

Mythe 8 : Het wortelsysteem van de boom is een spiegelbeeld van de top.

Veel mensen stellen zich een breed weid verspreid wortelsysteem voor groeiend diep in de bodem van de grond. Dit komt in feite nooit voor bij bomen. Als er toch veel wortels zijn, zullen ze doorgaans verplicht worden horizontaal te groeien omdat ze onder de oppervlakte met harde ondergrond geconfronteerd worden waar weinig tot geen zuurstof te vinden is en waar het grondwater er voor zorgt dat de wortels niet dieper doordringen. Het volledige wortelsysteem van de meeste bomen bevindt zich doorgaans tussen de 0 en de 100cm onder het maaiveld op bodemoppervlak. De verspreiding van het wortelsysteem kan weliswaar vrij extensief zijn, vaak uitgespreid tot twee of drie keer de breedte van de kruin, afhankelijk van de overige omstandigheden in de bodem.

Mythe 9 : Een boom heeft een diepe bemesting van de wortels nodig om het wortelsysteem goed te kunnen bereiken.

In de meeste bodems vinden we de grote meerderheid van de wortels die instaan voor het absorberen van de nodige voedingstoffen en water terug in de bovenste 30 cm van de bodem. De wortels groeien bij voorkeur daar waar de voorwaarden voor groei van de wortels het best zijn, daar waar water en zuurstof voorhanden zijn. Als je je meststoffen 70 - 80 cm diep aanbrengt in de bodem, is dat te diep. Tot max 50 cm is voldoende.

Mythe 10 : Als een boom een groot deel van zijn wortels verliest ten gevolge van schade bij het planten, moet je de kroon inknotten om te compenseren voor dit verlies aan wortels.

Dit is weliswaar een algemeen aanvaarde aanbeveling, maar toch is er geen onderzoek voorhanden om dit te staven. Bij verlies van wortels lijken niet gesnoeide bomen integendeel beter te reageren dan gesnoeide bomen. Waarschijnlijk zal de boom wel een aantal takken verliezen ten gevolge van schade aan de wortels (als hij dit trauma overleeft), maar toch is het beter aan de boom over te laten welke takken hij zal afstoten. Het snoeien moet beperkt worden tot een vermindering van het gevaar in een eerste fase. Als de boom later hersteld is van de schade, kan je verder snoeien overwegen.

Deze 10 mythes zijn voor de meeste mensen een eye opener dus deel het als er iets tussen zat dat je nog niet wist.

Daarbovenop, geef je commentaar hieronder als je zelf nog een van de mythes toepastte. Of als je ergens niet mee akkoord bent?! Ik hoor graag je eigen ervaringen.

Doe het nu.

Lees meer over:


Reacties op dit artikel

Geachte,
bomen, oude elzen, overleven die als de wortels voor 1/3 bloot liggen door afgraving van de grachtkant?
Er groeien al wel schimmels op.
Dank voor antwoord.

Myriam Lauwereys

Gepost op 01 september 2017 door Myriam Lauwereys

Geachte, Ik heb 10 jaar geleden een Liquidambar in mijn tuin geplant,is ondertussen een prachtboom van zo'n 9m . Mijn buurvrouw is daar niet zo blij mee en heeft daar al dikwijls op gereclameerd tot ze laatst zei wanneer ga je iets doen aan die monsterboom?
Teruggekomen uit verlof merkte ik zwarte vlekken onderaan de stam. Bij nader onderzoek denk ik dat er carboline tegen de stam was gegooid met uitloop op de grond errond. Ik heb deze zo goed ik kon van de stam geschuurd met ijzeren borstel,zonder de schors helemaal weg te schuren natuurlijk. De grond errond heb ik zo diep ik kon afgegraven om vervuiling te verwijderen,hetgeen niet eenvoudig is gezien oppervlakkig wortelgestel. Nu blijft er nog steeds een bijna zwarte vloeistof op die plaatsen uit de stam vloeien. Dit ruikt wel niet meer naar carboline. Is dit het gevolg van mijn schuren of is het nog vuil dat uit de schors komt? Kunt u mij raad geven aub,hartelijk dank bij voorbaat.

Gepost op 26 augustus 2017 door Vandermeersch

As I site possessor I believe the content material
here is rattling cool , appreciate it for your hard work.
You should keep it up forever! Best of luck.

Gepost op 26 juli 2017 door Rosario

Een érg goed, compleet en zeker onthullend artikel. Het rekent wel drastisch af met een heleboel zaken die "leken" in hun grijze massa hebben zitten. Chapeau! Wat te doen met een jonge beuk die bij toeval de ruimte heeft gekregen (wellicht als gedeelte van een haag) die zich ontwikkeld heeft en waar aan de onderkant een grote beschadiging van de stam is waar te nemen? Hij staat wel prachtig in het blad en is inmiddels wel 4, 5 meter hoog (misschien wel 6...)

Gepost op 13 juli 2017 door De heer ESA Worm

Beste,

We hebben een vrij diepe snoerwonde aan een beuk tengevolge van een ingegroeid touw dat diende om een schommel te bevestigen, de wonde is aan de stam.
Het nylon touw is verwijderd, mag ik de wonde, die niet de volle omvang van de stam heeft, zo laten, of behandelen met een product ?

Dank bij voorbaat,
Grtjs,

Paul

Gepost op 07 juli 2017 door Selleslachs Paul

Bij het 'snel verplanten' van bomen moet men zeker taksnoei toepassen anders gaat de boom takken afstoten die zijn structuur aantasten. Door het weghalen van "onbelangrijk groen" compenseert men op wortelverlies.

Gepost op 16 september 2016 door Eilon. J.

Beste

Wij hebben een zeer grote tuin met mooie bomen
Nu willen we graag een boom planten waarvan de stam over de grond groeit zodat het een soort zitbank wordt

Welke boom is hier het best voor beschikt en wat moeten we daar voor doen. Gr Denny

Gepost op 12 september 2016 door Denny

Hallo , ik heb een heel oude pruimenboom, hij /zij mag wat kleiner., hoe maak ik een lieve snoeiwonde ?

Gepost op 14 augustus 2016 door Margo

Beste,

In onze tuin staat een walnotenboom van ruim 40 jaar oud (of ouder?). Twee jaar geleden is er vorstschade opgetreden; daardoor is de bast aan de voet van de boom gedeeltelijk losgekomen. Een deel van het achterliggende hout was op die plaats inmiddels tot een diepte van ongeveer 5 cm dood. Een hovenier heeft het dode hout verwijderd en inderdaad geadviseerd de wond niet af te dekken met wondpasta maar gewoon uit zichzelf te laten helen. Sinds twee jaar staat de walnotenboom nu echter erg dun in het bald, zijn kroon is slecht gevuld en zijn bladeden zijn ook aanmerkelijk kleiner. De boom maakt echter nog wel steeds walnoten aan en op sommige takken ontwikkelen zich nieuwe zijtakken met blad.
Kan onze walnotenboom zich gedurende een periode van jaren toch weer langzaam herstellen of moeten we ons gaan voorbereiden op het ergste?

In afwachting van een reactie,

Vriendelijke groet,

Ruben

Gepost op 20 mei 2016 door Ruben Philipsen

beste,

ik heb net twee 'Schaarbeekse Kriek' fruitbomen aangekocht.
Op mijn vraag naar info over het planten sprak men over compost in de grond ? Ik heb altijd geleerd dat wortels geen compost 'eten' - het zou zelfs giftig zijn voor de wortels ? - Op het werk gebruiken we altijd 'bomengrond' om mee in het plantgat te mengen, maar dat heb ik als particulier nog nergens kunnen vinden...

vriendelijkegroeten,

Koenraad

Gepost op 30 januari 2016 door Koenraad Vandenbulcke

Twee vragen.
1- wordt herstel van een rot plek is het kernhout door water dat in de drap blijft zitten vertraagd? Onderandere knot wilgen rot wordt door water dat in de kruin blijft staan veroorzaakt.
2- wat is de bestetijd om platanen te snoeien? En kan dat in een keer of moeten de taken eerst voor gesnoeid worden bijvoorbeeld in de herfst en in het voorjaar na gesnoeid worden?

Gepost op 18 november 2015 door Harm Huizinga

hallo, ik heb vorig jaar december een lindeboom verplaats ongeveer 3 meter hoog. Hoe is de bladgroei het eerste jaar na de verplaatsing ? Bij deze lindeboom veel minder dan andere jaren. Is dat normaal het eerste jaar na de verplaatsing ? Hg Bas

Gepost op 20 augustus 2015 door Bas

Mijn 6 jaar oude liquidambar heeft bij de laatste zomerstorm flink wat schade opgelopen. Het lijkt wel of de stam ingezakt is langs de ene kant, je ziet dat de schors gekraakt is. Valt hier nog iets aan te doen?

Gepost op 19 augustus 2015 door evy

Leuk artikel! Er heersen inderdaad eindeloos misverstanden met name over zinvol snoeien. Jammer dat ook de reacties op deze specifieke site alleen over de meest lelijke boom op aarde - de bolacacia - gaan. Eh, boom? Snoeien 0cm over de grond, zou ik zeggen, en dan een eikje planten. Trouwen, waarom raad je af om direct na de bladval te snoeien? Zitten dan de voedingsstoffen nog te veel in de twijgen, of waarom?

Gepost op 15 april 2015 door Kristina

Beste Catherine,

ik veronderstel dat uw acacia geknot werd tot op de bol of stam? Acacia kent een goede hergroei zolang de snoei nog maar een paar keer gebeurde. Hoe vaker dit al gebeurde, hoe lastiger ze het krijgen om te herstellen. Het is en blijft een zware ingreep en na x aantal snoeibeurten als deze zal de boom uiteindelijk ten onder gaan aan rot of aantasting van een schimmel (het gevolg van de snoei).
Om de reactie van úw boom te zien moet je nog even geduld oefenen. De drastische snoei zorgt er voor dat de boom heel wat tijd nodig heeft om de slapende ogen te activeren. Normaal zitten de ogen klaar op de tak en bereiden ze zich gans de winter voor op het uitlopen. Omdat alle takken verwijdert werden zijn er geen klaarstaande ogen meer beschikbaar. De boom moet de slapende of verborgen ogen activeren en doen uitlopen. U begrijpt ondertussen allicht dat dit een hele krachttoer is voor de boom en dus meer tijd vraagt.
Beantwoord dit uw vraag Catherine? Is alles duidelijk?

Gepost op 13 april 2015 door Wouter Crucke - Boomdokter

Beste ik liet mijn bolacacia snoeien Door een professionele tuinman. Deze werd zeer kort gesnoeid. Ik zie nog steeds niets groeien. Snoei was 1 maart. Komt dit nog wel goed?

Gepost op 13 april 2015 door Catherine van der Auwera

Ik heb alle wondafdek middel verwijderd en de wonde is niet diep en is nog licht niet donker ze is droog is da goed of kan het kwaad?

Gepost op 15 januari 2015 door gina

Ik heb van een bol-acacia (ca 10 jaar oud) een van de horizontale wortels weggehaald omdat deze de bestrating omhoog drukte. Kan dit kwaad?

Gepost op 05 augustus 2014 door Harry Veldman

Vraag: wat te doen met een bol-acacia die een groot stuk van de schors heeft verloren. ( oorzaak onbekend.)
Tot onze vreugde wel weer uitgelopen dit voorjaar. Moeten we iets op de stam smeren of niet. Zo ja, wat?
2de vraag: moet een acacia nou wel of niet in het voorjaar worden gesnoeid? Ieder jaar of om het jaar?
Wij zouden heel blij zijn met een antwoord op onze vragen. Met vriendelijke groet, y.a.Santing.

Gepost op 15 juni 2014 door Y.A.Santing.

Reageer op dit artikel

(wordt niet weergegeven op de website)


Artikel is geschreven door: Wouter Crucke

Zaakvoerder, gecertificeerd European Treeworker, Bomenarchitect én opiniemaker. Als bomenarchitect zorgt Wouter Crucke ervoor dat bomen goed terecht komen. Hij is de rechterhand van studiebureaus of (landschaps)architecten en de drijvende kracht achter het innovatief karakter van Vartago.

Wouter Crucke